Trip 98 [4] Carbid schieten: immaterieel erfgoed

Dwingeloo, 31 december 2023

Rond Oud en Nieuw wordt er op veel plekken in Nederland – naast het afsteken van vuurwerk en het ‘slepen’ (het meenemen van alles wat los en vast zit) – met carbid geschoten. Vaak gebeurt dit met een stalen melkbus, maar er worden ook regelmatig giertanks of cementmolens ingezet voor deze klus.

Carbid, ook wel calciumcarbide genoemd, is een chemische verbinding van calcium en koolstof. Bij het schieten worden er vrij grote stukken carbid in een melkbus of blikje gedaan. Er wordt water of spuug over carbid gedaan, waardoor een gas, ethyn genoemd, vrijkomt. Als er bij de juiste hoeveelheid gas een vuurtje bij de opening in de melkbus of het blikje wordt gebracht, knalt het deksel een eind weg. De knallen die hierbij zijn te horen, zijn gigantisch en kunnen oplopen tot wel 110 decibel. 

Oliebollen op Camperparc Stee in Lhee

Het is mogelijk dat de traditie van carbidschieten – net als bijvoorbeeld de kerstboom – terug te voeren is op de Germaanse Tijd. Tijdens hun joelfeesten (midwinterfeesten) ontstaken de Germaanse grote vuren. Natuurlijk bestond carbid toen nog niet, maar het idee is hetzelfde: zorgen voor vuur en knallen om boze geesten te verjagen.

Het schieten met carbid kwam op 27 juni 2014 als ‘Carbidschieten in Drenthe’ terecht op de een lijst van vijftig Nederlandse tradities, bekend als de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. Op deze lijst tradities staan verder bijvoorbeeld feesten als Sinterklaas en Sint-Maarten, de Friese sport fierljeppen, Koningsdag, Allerzielen, het Paasvuur van Espelo, het Alkmaars Ontzet en de Groninger eierbal.

Trip 98 [3] Wandelen naar Dwingeloo

Vanmorgen werd ik om kwart over zeven wakker. Ik dacht dat het nog midden in de nacht zou zijn. Toch maar eruit gegaan om een interview voor Autoweek Campers uit te werken. Het stel met de Scania als camper. Daarmee was ik binnen een uur klaar: het zijn tenslotte maar 450 woorden die ik voor deze rubriek heb. Daarna nog wat foto's gemaakt op Stee in Lhee.

Gisterenavond aten we in de Bospub, op twintig minuten lopen van Camperparc Stee in Lhee. Erg gezellig met z'n vieren, maar de prijs-kwaliteitverhouding daar is niet helemaal in orde, wat mij betreft. Vanmorgen dronken we koffie in 'de huiskamer' op de camperplaats, daarna wandelden we naar Dwingeloo. Rondje om de kerk, een lunch en via een andere route en de Joodse begraafplaats weer naar Stee in Lhee.

Er staat hier ook een stel dat veel camperaars kennen van hun vloggen. Vloggers zijn aan mij niet besteed en na een blik op deze website verandert dat niets. Hoezo, 'avontuur in Oirschot'?

Trip 98 [2] Stee in Lhee loopt vol (campers)

Na een stormachtige en natte nacht keert vanavond de rust weer. Onze vrienden uit Zwolle zijn gearriveerd, met enige vertraging door een storing aan het gaspedaal. De cruise control lijkt uiteindelijk de boosdoener: dit wordt begin volgend jaar hersteld. Ik heb nog een portret (tekst en foto) gemaakt van een stel met een vrachtwagen als camper. We maakten samen een wandeling door Lhee en met z'n vieren aten we in de Bospub. De camperplaats is lekker vol gelopen: op 31/12 zijn alle plaatsen bezet.

Direct naast Stee in Lhee is te zien dat het ook in Drenthe veel heeft geregend. Heel veel, zelfs. Deze landbouwgrond is voorlopig onbegaanbaar.

Trip 98: Op weg naar Dwingelderveld

Ja, ik ben graag op het Dwingelderveld: dat meldde ik al vaker op deze plek. Dit jaar vieren we er Oud en Nieuw, van 28 december 2023 tot en met 2 januari 2024. Op 29 en 30 december zijn ook onze (buscamper)vrienden uit Zwolle hier. We reserveerden alvast de Bospub voor een diner. Midden in de verhuizing, dat wel. Maar dat nieuwe appartement loopt niet weg en we hebben best al aardig wat opgeruimd. Want onze persoonlijke, bij de verhuizer opgeslagen spullen zijn al voor Kerstmis gebracht. Op 5 januari komen de meubelen: dan kunnen we er overnachten. We kregen 'noodgordijnen' van De Gordijnspecialist uit Bergen op Zoom, zodat we niet te kijk liggen in onze slaapkamer - waar mensen langs lopen van of naar een voordeur.

Wat een activiteiten vandaag. Als eerste bijtijds opstaan, want we willen uiterlijk om 11 uur in Culemborg zijn - best een stukje rijden vanaf Rucphen. Eerst de Toyota bij ons nieuwe huis in Wouw parkeren en dan naar de stad aan de Lek. Bij Fort Everdingen foto's gemaakt voor Autoweek Campers. Bij aankomst bleek het hek gesloten. Even gebeld: 'Even aan de eigenaar vragen, ik bel zo terug.' Natuurlijk was het geen probleem: de te fotograferen camper met mensen en honden neergezet en foto's gemaakt.

Einde nomadisch bestaan in zicht

Het einde van ons nomadisch bestaan nadert nu toch rap. Dan is er weer een vaatwasser, in plaats van afwassen in weer en wind. (Ja, kan ook in de camper, maar 'buiten' is veel handiger.)

Nu praktisch iedereen weer is vertrokken hebben wij het grote veld weer voor ons alleen. Op het kleine veld staan nog twee campers. Heerlijk rustig dus... (en privé sanitair ook eigenlijk).

Spiegeltje spiegeltje aan de camper

Langbroek: ons huis voor 'een feestweek'

Zoals eerder vermeld was de schade aan de camperspiegel minimaal. Herstellen was niet mogelijk - de keuze was dus een nieuwe spiegel of blijven rijden met een dichtgeplakte spiegel. Die keuze was niet zo moeilijk. Hoewel... Schadehersteller Van Jaarsveld - sympathiek bedrijf! - in Culemborg (in dit stadje verbleven wij enige tijd) meldde al snel 'dat het geen gewone spiegel' is op onze Ducato. Want: hij is inklapbaar, te verwarmen en er zit ook nog eens een DAB+ antenne in. Samenvattend: het plaatsen van de nieuwe spiegel kostte EUR 975. 

Kerstsfeer op CP Rucphense Weide

De afgelopen week stond de camper naast ons 'vakantiehuis', door de kinderen gehuurd om onze gouden bruiloft te vieren. Een heerlijke week met elke dag activiteiten en ontmoetingen met familie, vrienden en oud-collega's. Vandaag zijn we weer teruggekeerd op ons basiskamp in Rucphen (CP Rucphense Weide). Hier blijven we tot de 28e staan. Oud en Nieuw vieren we in Dwingeloo (CP Stee in Lhee).  

 

Schade - gelukkig slechts kleinigheid

Het was donker en het regende. Desondanks dacht ik achteruit de dijk af te kunnen zakken, de poort naar ons tijdelijke huis was al geopend. Ik had in één spiegel goed zicht en dacht dicht genoeg tegen één kant van de poort te zitten om de andere kant niet te raken. Maar dat was een verkeerde inschatting: de rechterspiegel raakte net de poort. Schade aan de spiegel dus. Alles werkte nog en met transparant tape was het ook nog waterdicht. Maar mooi is anders. Een nieuwe spiegel dus. "Het is even de vraag of we daar snel aan kunnen komen", zei het schadebedrijf in Culemborg - de gemeente waar we tijdelijk verbleven. "Want het is geen gewone spiegel: deze is niet alleen te verwarmen en bewegen, maar ook nog vanaf het dashboard inklapbaar: dat zien we nooit." Maar het bleek mee te vallen: de spiegel was snel binnen en wordt morgen gemonteerd.

 

Isolatiemat helpt

Een buscamper - in ons geval een Adria Twin 640 - koop je niet voor z'n puike isolatie in barre tijden. Nee, dan moet je bijvoorbeeld een Kabe kopen: dan is 20 graden vorst geen enkel probleem. Maar een Hollandse winter, dat gaat best met een 'gewone' buscamper. Mits je enkele maatregelen treft.

Tamelijk hinderlijk vinden wij is het leeglopen van de boiler, zodra het kouder wordt. Binnen is het weliswaar 12 graden, maar toch loopt het kreng leeg - kennelijk is het onder de vloer (de vloerverwarming staat ook nog aan!) kouder dan drie graden. Dus klungelen we nu met een fles water, wat natuurlijk ook gaat.

Wat veel helpt is de isolatie bij de beenruimte, de luchttoevoer van buiten afsluiten en: de Soplair isolatie voor voor- en zijramen. Verwarmen doen we met een elektrisch kacheltje (750W), de vloerverwarming (350W) en de Truma Combi 6E (900W). Als dat niet toereikend is gaat ook het gasgedeelte (LPG) aan. En daarmee redden we het prima. Voor de stroom betalen we hier een vast bedrag. 

Ik verheug me op de sneeuw die voor morgen is beloofd.

 

Kerstsfeer op Rucphense weide

Vanmorgen werd er druk gewerkt toen wij naar ons nieuwe appartement vertrokken, maar bij aankomst zien wij het resultaat: kerstmis! Er zijn waarachtig ook nog enkele campers bij gekomen. Ik heb de ramen van onze bus vóór voorzien van een isolatiemat. Franse makelij, Soplair. Past perfect op de Fiat Ducato.

Vannacht liep de boiler weer eens leeg door de vorstbeveiliging. De kranen op het terrein waren ook bevroren. Nog even en we hebben gelukkig weer een huis om in te wonen. De warmtepomp daar doet het prima, hebben we al gemerkt.

Vandaag kregen we ook de eerste visite: dochter, schoonzoon en hun hond.

Een huis! We hebben weer een huis!

Op 20 januari van dit jaar vertrokken we vanaf camperplaats de Rucphense weide - Rucphen bleek recent een PVV-bolwerk: als ik dat had geweten, haha - voor een paar maanden naar het zuiden. We hoopten rond 1 augustus de sleutel te krijgen van ons nieuwe appartement. Maar dat werd dus, in etappes, vandaag: 30 november. Daarom keerden we gisteren weer terug hier. De laatste acht weken verbleven we in een comfortabele woning in Culemborg. Tussendoor was ik overigens solo nog wel enkele dagen in Dwingeloo, met de camper.

Toen we vertrokken was de camperplaats bedekt met een mooi laagje sneeuw, we moeten het nu doen met aangevroren mist. Er staan vier campers totaal: lekker rustig dus.

Om drie uur vanmiddag is de overdracht, met een bouwkundige van de Vereniging Eigen Huis. Ik hoop dat er niet al te veel 'gebreken' zijn...

Incognito naar Buren - bewaakt door de MP

Buren mag zich Oranjestad noemen, vanwege de band met de koninklijke familie. Oranjestad Buren en het koningshuis delen een lange geschiedenis. Willem van Oranje trouwde er in 1551 met Anna van Egmond. Koningin Maxima en Koning Willem-Alexander zijn hierdoor gravin en graaf van Buren. De korenmolen op de wallen draagt dan ook de toepasselijke naam De Prins van Oranje. In Buren stond één van de grootste kastelen van Nederland het Huis Buren, waarvan de laatste bewoner Frederik Hendrik, prins van Oranje was.

De Oranjes gebruiken soms de schuilnaam Van Buren als ze incognito willen zijn. Laatstelijk gebeurde dat bij de Elfstedentocht van 1986, waaraan Willem-Alexander meedeed onder de naam W.A. van Buren.

Met 84% is de opkomst in Buren prima. Maar 1 op de 3 inwoners stemde op de partij die de grenzen wil sluiten en de vrijheid van godsdienst en onderwijs wil opheffen. Jammer.

Glibberen langs de Lek

Nog zes dagen tot het moment dat wij de sleutel van ons nieuwe appartement overhandigd krijgen. En dus nog vijf dagen dat wij mogen genieten van de onvoorstelbare gastvrijheid van K. en A. in Culemborg. Bezochten we gisteren de doorgezaagde bunker, vandaag ging ik alleen een stukje glibberen langs de Lek, richting Fort Everdingen. Gewapend met de camera en daarop een 100-400 mm objectief geklikt (kleinbeeldequivalent 150 - 600 mm).

Glibberen, want het was door de regen van de afgelopen nacht weer erg zompig geworden.

Enkele woningen verder langs de dijk staat een ooievaarsnest op een paal, dat wel permanent bewoond lijkt te worden. Het koppeltje zie ik elke dag, aan de voor- of achterkant van het huis. Kennelijk is hier genoeg eten te vinden voor de vogels.

Bunker 599: de zaag er in

De doorgezaagde bunker, ook bekend als Bunker 599 en Groepsschuilplaats 599, is een openbare attractie voor bezoekers van de Diefdijklinie (onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie). Hij ligt aan de Diefdijk in de gemeente Culemborg. Het object is een groepsschuilplaats, gebouwd in 1940. De bunker is zichtbaar vanaf de rijksweg A2 en is toegankelijk voor bezoekers.

De bunker is in 2010 in twee gedeeld door een stuk van ongeveer een meter breed los te zagen en te verwijderen. Dit als deel van het overheidsproject "Molenkade". Het zaagwerk (met een diamantzaag door metersdik gewapend beton) duurde vier weken. Er is een trap gemaakt; die voert van de dijk af naar een pad dat door de bunker tot over het water loopt. In het water langs het pad staan palen die de waterhoogte aangeven als het land onder water gezet zou worden. Het ontwerp is van het Nederlandse kunstenaarscollectief RAAAF | Atelier de Lyon.

De onthulling gebeurde op zaterdag 25 september 2010 door Gerda Verburg, toenmalig minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Bunker 599 is een gewilde fotolocatie bij het voorbijkomend publiek. Sinds 2017 is er een geocache geplaatst.

[Bron: Wikipedia]

Volgende pagina: overzichtsfoto's.

Terug op de basis in Culemborg

 

De ochtend na de eerste nachtvorst dit seizoen in Drenthe 
op Camperparc Stee in Lhee - nabij Dwingeloo

Na nog enkele heerlijke dagen op Camperparc Stee in Lhee en een wandeling over het Dwingelderveld (ruim 11 km) ben ik weer teruggekeerd in ons tijdelijk, zo gastvrij aangeboden verblijf in Culemborg. Vanuit daar reden K. en A. met mij naar Breda, waar we ook mijn wederhelft weer aantroffen. We aten heerlijk en wandelden daarna naar het Chassétheater voor de toneelvoorstelling De plantage van onze voorouders, door de toneelgroep Orkater. (Waar ook een podcast over is - die ga ik nog luisteren, de anderen hebben deze al beluisterd.) Onderwerp: ons slavernijverleden. Geweldig goed gespeeld door de vier mensen op het toneel, en een indrukwekkend verhaal bovendien. Alle voorstanders van zwarte Pieten zouden deze voorstelling moeten zien.

Heerlijke wandeling

Vanmorgen wilde ik, zoals gebruikelijk in dit seizoen, met de telefoon vanuit mijn bed de verwarming hoger zetten. Een groot uitroepteken weerhield mij ervan: een probleem met de Truma Combi 6E. Een onbekende code op het schermpje boven de deur. Geen stroom meer - het gas deed het gewoon wel. Even verder kijken: nee, nergens meer stroom in de camper! Ach, dat is ook zo: het verbruik is hier afgesteld op 6 kW (6000 Watt). Met 350W vloerverwarming en 1800W verwarming, plus laptop, koelkast, telefoonlader... Voor drie euro 6 kWh bijgekocht. Benieuwd hoe lang ik daarmee doe. Zal juist vannacht wel weer op zijn.

Het wordt een mooie dag. Zon, verdwijnende mist: de wandelschoenen aan, boterhammen mee in de rugzak en lopen maar. Ik heb in mijn app Outdoor een GPX-bestand gedownload met een route van zo'n 11 km. Kan ik de hele dag over doen - want foto's maken houdt natuurlijk op.